Skip to main content

Posts

Showing posts with the label shabd roop (शब्द रूप)

पुष्प अकारांत नपुंसकलिंग शब्द रुप-Pushpa Akarant Neuter shabd roop(Sanskrit)

HINDI पुष्प अकारांत नपुंसकलिंग शब्द रुप The Sanskrit word Pushpa means "flower" in English. It's a neuter word in Sanskrit language. It's group under aakarant neuter(नपुंसकलिंग) family of words. In the following table different forms of Pushpa are given, similar words in nature can be formed likewise for example, गृहम् ज्ञान जल पुस्तक सत्य By remembering the following table one can easily learn and form the words of neuter family. If you want more words which are not in the list please feel free to comment below. Thanks Om tat sat पुष्प का अर्थ है फूल। पुष्प अकारांत नपुंसकलिंग शब्द हैं। पुष्प के शब्द रुप अकारांत नपुंसकलिंग शब्द रुप की तरह चलेगे। नीचे दी गयी तालिका मे पुष्प के शब्द रुप हैं, अन्य सभी नपुंसकलिंग शब्दो के भी समान रुप से शब्द रुप चलेगे कुछ अन्य नपुंसकलिंग शब्द जैसे: गृहम् ज्ञानम् जल पुस्तक सत्यम् पुष्प अकारांत नपुंसकलिंग शब्द रुप विभक्तियॉ एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम (कर्ता) पुष्पम् पुष्पे प...

क्रीड़ा ( खेल ) आकारांत स्त्रीलिंग शब्द रुप- Kridaa (Game) Aakarant streeling shabd roop

The Sanskrit word kridaa (krirā) means "Game" in English. It’s a feminine word according to the grammar which is similar other languages. It is group under aakarant family of words ending with aa or Ā. In the following table, different form of kridaa are given, similar words in nature can be formed likewise for example रमा बालिका कथा विद्या पाठशाला लता By remembering the following table one can easily learn and form the words of the Ākarant group. To know more about the topic please comment below and provide your valuable suggestions. क्रीड़ा शब्द का अर्थ हैं "खेल "। यह एक स्त्तीलिंग शब्द हैं। क्रीड़ा के शब्द रुप आकारांत शब्द रुप की तरह चलेगे। नीचे दी गयी तालिका मे क्रीड़ा के शब्द रुप हैं, अन्य सभी आकारांत शब्दो के भी समान रुप से शब्द रुप चलेगे कुछ अन्य आकारांत शब्द जैसे: रमा बालिका कथा विद्या पाठशाला लता क्रीड़ा आकारांत स्त्रीलिंग शब्द रुप विभक्तियॉ एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम (कर्ता) क्रीड़ा (ख...

लता आकारांत स्त्रीलिंग शब्द रुप- lata (creeper) aakarnat streeling shabd roop

The Sanskrit word Lata means Creeper in English. Its a feminine word according to the grammar which is similar other languages.It is group under aakarant family of words ending with aa or Ā. In the following table,different form of Lata are given, similar words in nature can be formed likewise for example रमा बालिका कथा क्रीडा पाठशाला विद्या By remembering the following table one can easily learn and form the words of the Ākarant group. To know more about the topic please comment below and provide your valuable suggestions. लता शब्द का अर्थ हैं "बेल"। यह एक स्त्तीलिंग शब्द हैं। लता के रुप आकारांत शब्द रुप की तरह चलेगे। नीचे दी गयी तालिका मे लता के शब्द रुप हैं, अन्य सभी आकारांत शब्दो के भी समान रुप से शब्द रुप चलेगे कुछ अन्य आकारांत शब्द जैसे: रमा बालिका कथा क्रीडा पाठशाला विद्या लता आकारांत स्त्रीलिंग शब्द रुप विभक्तियॉ एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम (कर्ता) लता(बेल ने) लते (दो बेलो ने) लताः ( सब बेलो ने) द्व...

बालिका आकारांत स्त्रीलिंग शब्द रुप- Balika (girl) aakarnat streeling shabd roop

The Sanskrit word balika mean Girl in english. Its a feminine word according to the grammar which is similar other languages.It is group under aakarant family of words ending with aa or Ā. In the following table,different form of Balika are given similar words in nature can be formed likewise for example रमा लता कथा क्रीडा पाठशाला विद्या By remembering the following table one can easily learn and form the words of the Ākarant group. To know more about the topic please comment below and provide your valuable suggestions. बालिका शब्द का अर्थ हैं लडकी। यह एक स्त्तीलिंग शब्द हैं। बालिका के रुप आकारांत शब्द रुप की तरह चलेगे। नीचे दी गयी तालिका मे बालिका के शब्द रुप हैं, अन्य सभी आकारांत शब्दो के भी समान रुप से शब्द रुप चलेगे कुछ अन्य आकारांत शब्द जैसे: रमा लता कथा क्रीडा पाठशाला विद्या बालिका आकारांत स्त्रीलिंग शब्द रुप विभक्तियॉ एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम बालिका बालिके बालिकाः द्वितीया बालिकाम् बालिके बालिकाः तृ...

मनुष्यः (मनुष्य) अकारांत पुर्लिंग शब्द रुप- Manusha(Human) Akarant purling shabd roop

मनुष्यः (मनुष्य) अकारांत पुर्लिंग शब्द रुप - Manusha(Human) Akarant purling shabd roop मनुष्य शब्द अकारांत पुर्लिंग शब्द रुप के जैसै चलते है। नीचे दी गयी तालिका में मनुष्य शब्द के अलग अलग विभक्तियो के रुप है। इन्हे याद कर के आप सभी अकारांत पुर्लिंग सज्ञां शब्द के रुप बना सकते हैं जैसै- रामः (राम) ईश्वर (God) बालकः ( बालक) नृपः( king), विद्यालयः(school), ग्रामः(village) इत्यादि।

बालकः (बालक) अकारांत पुर्लिंग शब्द रुप- Balak(child) Akarant purling shabd roop

बालकः (बालक) अकारांत पुर्लिंग शब्द रुप - Balak(child) Akarant purling shabd roop बालकः शब्द अकारांत पुर्लिंग शब्द रुप के जैसै चलते है। नीचे दी गयी तालिका में बालकः के अलग अलग विभक्तियो के रुप है। इन्हे याद कर के आप सभी अकारांत पुर्लिंग सज्ञां शब्द के रुप बना सकते हैं जैसै- रामः (राम) ईश्वर (God) मनुष्यः( Human), नृपः( king), विद्यालयः(school), ग्रामः(village) इत्यादि। विभक्तियॉ एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम बालकः बालकौ बालकाः द्वितीया बालकम् बालकौ बालकान् तृतीया बालकेन बालकाभ्याम् बालकैः चतुर्थी बालकाय बालकाभ्याम् बालकेभ्यः पंचमी बालकात् बालकाभ्याम् बालकेभ्यः षष्ठी बालकस्य बालकयोः बालकानाम् सप्तमी बालके बालकयोः बालकेषु सम्बोधन हे बालक हे बालकौ हे बालकाः उदाहरण वाक्य बालक वहाँ जाता है। बालकः तत्र गच्छति। बालक पढता है। बालकः पठति। दो बालक हँसते है। बालकौ हसतः। वह बालक हँसता है। सः बालकः हसति। सब बालक हँसते हैं। बालकाः हसन्ति। बालक विद्यालय जाता है। बालकः विद्यालयं गच्छति...

ईश्वरः (भगवान) अकारांत पुर्लिंग शब्द रुप- Ishwar (God) Akarant purling shabd roop

ईश्वरः (भगवान) अकारांत पुर्लिंग शब्द रुप- Ishwar (God) Akarant purling shabd roop ईश्वरः शब्द अकारांत पुर्लिंग शब्द रुप के जैसै चलते है। नीचे दी गयी तालिका में ईश्वरः के अलग अलग विभक्तियो के रुप है। इन्हे याद कर के आप सभी अकारांत पुर्लिंग सज्ञां के रुप बना सकते हैं जैसै- रामः (राम) बालकः(Child), मनुष्यः( Human), नृपः( king), विद्यालयः(school), ग्रामः(village) इत्यादि। ईश्वरः (भगवान) अकारांत पुर्लिंग शब्द रुप ईश्वरः (भगवान) अकारांत पुर्लिंग शब्द रुप विभक्तियॉ एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम ईश्वरः ईश्वरौ ईश्वराः द्वितीया ईश्वरम् ईश्वरौ ईश्वरान् तृतीया ईश्वरेण ईश्वराभ्याम् ईश्वरैः चतुर्थी ईश्वराय ईश्वराभ्याम् ईश्वरेभ्यः पंचमी ईश्वरात् / ईश्वराद् ईश्वराभ्याम् ईश्वरेभ्यः षष्ठी ईश्वरस्य ईश्वरयोः ईश्वराणाम् सप्तमी ईश्वरे ईश्वरयोः ईश्वरेषु सम्बोधन हे ईश्वर हे ईश्वरौ हे ईश्वराः

तद् शब्द रुप पुर्लिंग

तद् (वह) सर्वनाम शब्द रुप- दकारांत पुर्लिंग tad (vaha) sarvanām śabda rupa - dakārānta purling TAD (HE) pronoun word forms- ending with "D" Masculine एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम सः तौ ते द्वितीया तम् तौ तान् तृतीया तेन ताभ्याम् तैः चतुर्थी तस्मै ताभ्याम् तेभ्यः पंचमी तस्मात् ताभ्याम् तेभ्यः षष्ठी तस्य तयोः तेषाम् सप्तमी तस्मिन् तयोः तेषु उदाहरण वाक्य वह पढता है। सः पठति। वे दो पढते है। तौ पठतः वे सब पढते है। ते पठन्ति। वह मनुष्य हॅंसता है। सः मनुष्यं हसति। वह हँसता है। सः हसति। वह मनुष्य कहॉं जाता है। सः मनुष्यं कुत्र गच्छति। तद् शब्द रुप पुर्लिंग

एषः अकारांत पुर्लिंग सर्वनाम शब्द रुप- ēṣaḥ akārānt purlinga śabda rupa

आज हम एषः अकारांत शब्द रुप सिखेंगे। इंग्लिश में एषः का अर्थ “he” होता है। परंतु सः का भी अर्थ "he" है। दोनो शब्दों मे अंतर यह है की एषः का प्रयोग हम अपने समीप के व्यक्ति के लिए करते है जबकि सः का प्रयोग हम अपने से किसी दूर के व्यक्ति के लिए करते है। स्त्रीलिंग में एषः हो जाता है एषा और सः हो जाता है सा, परंतु उनका प्रयोग समान ही रहता है। एषः एक सर्वनाम शब्द है, जो की यदादि शब्द समूह से है जिसके अन्य शब्द है -यद्, तद्, एतद्, किम् आदि। यहाँ ध्यान रखने वाली बात है की सर्वनाम शब्दों में सात ही रूप होते है सम्बोधन नहीं होता। नीचे दी गयी तालिका में हम एषः के पुर्लिंग शब्द रूप सिखेंगे। एषः के स्त्रीलिंग एवं नपुंसकलिंग में भी शब्द रूप होते है। एषः अकारांत पुर्लिंग शब्द रुप   विभक्त्ति एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम एषः एतौ एते द्वितीया एनम् / एतम् एनौ / एतौ एनान् / एतान् तृतीया एनेन / एतेन एताभ्याम् एतैः चतुर्थी एतस्मै एताभ्याम् एतेभ्यः पंचमी एतस्मात् / एतस्माद् एताभ्याम् एतेभ्यः षष्ठी एतस्य एनयोः / एतयोः एतेषाम् सप्तमी एतस्मिन् एनयोः / एतयोः एतेषु एषः अका...

रामः (राम) अकारांत पुर्लिंग शब्द रुप- Rāmaḥ (Rāma) akārānt purlinga śabda rupa Sanskrit(संस्कृत)

रामः शब्द अकारांत पुर्लिंग शब्द रुप के जैसै चलते है। नीचे दी गयी तालिका में राम के अलग अलग विभक्तियो के रुप है। इन्हे याद कर के आप सभी अकारांत पुर्लिंग सज्ञां शब्दो के रुप बना सकते हैं जैसै- ईश्वरः (God) , बालकः(Child) , मनुष्यः( Human) , नृपः( king) , विद्यालयः(school), ग्रामः(village) इत्यादि।   एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम रामः रामौ रामाः द्वितीया रामम् रामौ रामान् तृतीया रामेण रामाभ्याम् रामैः चतुर्थी रामाय रामाभ्याम् रामेभ्यः पंचमी रामात् रामाभ्याम् रामेभ्यः षष्ठी रामस्य रामयोः रामानाम् सप्तमी रामे रामयोः रामेषु सम्बोधन हे राम हे रामौ हे रामाः रामः (राम) अकारांत पुर्लिंग शब्द रुप

गृह (घर)अकारांत नपुंस्कलिंग शब्द रुप- Grha( ghara) akārānta napunsakaliṅga śabda rupa

गृह (घर)अकारांत नपुंस्कलिंग शब्द रुप -Grha( ghara) akārānta napunsakaliṅga śabda rupa गृह शब्द के रुप अकारांत नपुंस्कलिंग शब्द रुप के जैसै चलते है। नीचे दी गयी तालिका में गृह शब्द के अलग अलग विभक्तियो के रुप है। इनहे याद कर के आप सभी अकारांत नपुंसकलिंग सज्ञां के रुप बना सकते हैं जैसै- ज्ञानम्(knowledge), पुस्तकम् (book) , पुष्पम्(flower ) , जलम्(water) , सत्यम्(truth), भोजनम्(food), राज्यम्(state)इत्यादि। एकवचन द्विवचन बहुवचन  प्रथम गृहम् गृहे गृहाणि द्वितीया गृहम् गृहे गृहाणि तृतीया गृहेण गृहाभ्याम् गृहैः चतुर्थी गृहाय गृहाभ्याम् गृहेभ्यः पंचमी गृहात् गृहाभ्याम् गृहेभ्यः षष्ठी गृहस्य गृहयौः गृहाणाम् सप्तमी गृहे गृहयौः गृहेषु सम्बोधन हे गृह हे गृहे हे गृहाणि

गुरु शब्द उकारांत पुर्ल्लिग शब्द रुप- Guru shabd roop

गुरु शब्द उकारांत पुर्ल्लिग शब्द रुप- Guru ke shabd roop गुरु शब्द उकारांत पुर्ल्लिग शब्द रुप के जैसै चलते है। निचे दी गयी तालिका में गुरु के अलग अलग विभक्तियो के रुप है। इनहे याद कर के आप सभी उकारांत पुर्ल्लिग सज्ञां के रुप बना सकते हैं जैसै- साधु, भानु (सुर्य का पर्यायवाची, a name of sun), शिशु(नवजात बालक, small child), वायु( wind),ऋतु(weather), शम्भु इत्यादि। विभक्तियॉ एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम गुरुः गुरू गुरवः द्वितीया गुरुम् गुरू गुरून् तृतीया गुरुना गुरुभ्याम् गुरुभिः चतुर्थी गुरवे गुरुभ्याम् गुरुभ्यः पंचमी गुरौः गुरुभ्याम् गुरुभ्यः षष्ठी गुरौः गुर्वोः गुरूनाम् सप्तमी गुरौ गुर्वो गुरुपु सम्बोधन हे गुरौ हे गुरू हे गुरवः गुरु शब्द उकारांत पुर्ल्लिग शब्द रुप

हरि (विष्णु) इकारान्त पुर्लिग शब्द

Hari Ikarant (इकारान्त) purling Shabd roop. In this post, we will learn about hari (हरि) shabd roop. Hari is an ikarant shabd, if we do a sandhi vichede of hari shabd ह् + अ + र् + इ = हरि, The last varn (alphabet) is इ making it an ikarant shabd. Also, hari (हरि) is a masculine(पुल्लिंग) shabd. Therefore, the Shabd roop will be ikarant purling. The following table has all the विभक्ति and कारक for hari shabd. In a similar way, other word forms can be made and remembered easily. You can access all shabd roop in this blog on our Sanskrit page . विभक्ति एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथमा हरि: हरी  हरय: द्वितीया हरिम् हरी हरीन् तृतीया हरिना हरिभ्याम्  हरिभि: चतुर्थी हरये हरिभ्याम्  हरिभ्य: पञ्चमी हरे:  हरिभ्याम् हरिभ्य: षष्ठी हरे: हर्यो: हरीनाम् सप्तमी हरौ  हर्यो: हरिषु सम्बोधन हे हरे हे हरी हे हरय: